Ja toch.., Van alle vrouwen die actief zijn op de arbeidsmarkt en in de afgelopen vier jaar een kind kregen, heeft bijna de helft (43 %) situaties meegemaakt die wijzen op zwangerschapsdiscriminatie. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het College voor de Rechten van de Mens. Daarbij constateert het College ook nog dat deze cijfers helaas niet zijn verbeterd ten opzichte van hun eerdere onderzoek uit 2016. Advocaat Karin Vaalburg beschrijft hieronder wat je rechten zijn als zwangere werknemer.

Ook afgelopen jaar kwam het regelmatig voor dat vrouwelijke werknemers tot de ontdekking kwamen dat hun blijde boodschap helemaal geen goed nieuws is voor hun werkgever. Exacte cijfers zijn er niet, maar het gebeurt nog veel dat tijdelijke contracten niet worden verlengd vanwege een zwangerschap. Doordat meestal moeilijk is aan te tonen dat zwangerschap de reden is voor het beëindigen van een contract, komt een dergelijke zaak niet vaak voor de rechter.

Niet verlengen arbeidsovereenkomst wegens zwangerschap

Een recent voorbeeld dat wel de rechtbank heeft bereikt, dateert van oktober 2020. Een werkneemster met een tijdelijk contract meldt haar leidinggevende dat zij zwanger is. Ook vraagt zij of ze in verband met haar zwangerschap voorlopig geen nachtdiensten hoeft te werken. Tijdens dit gesprek met haar leidinggevende werd haar gezegd dat haar arbeidsovereenkomst niet werd verlengd. Omdat de werkneemster tijdens het gesprek duidelijk merkte dat haar zwangerschap de achterliggende reden was voor het niet verlengen van haar arbeidsovereenkomst, heeft zij haar leidinggevende hier later nog over gebeld. In dit telefoongesprek, dat de werkneemster had opgenomen, heeft de leidinggevende bevestigd dat haar contract niet wordt verlengd ‘naar de toekomst toe’.

De kantonrechter oordeelt: discriminatie!

De leidinggevende bevestigde aan de werkneemster dus dat haar contract ‘naar de toekomst toe’ niet verlengd zou worden. Daarbij was de redenatie dat indien de werkneemster – nu zij nog geen kinderen had – nu al geen nachtdiensten meer wilde werken, zij dat waarschijnlijk al helemaal niet zou willen doen als zij wel moeder zou zijn. Door het gebruik van deze woorden vond de kantonrechter het zeer aannemelijk dat de leidinggevende doelde op de zwangerschap en het aankomende moederschap van de werkneemster. De kantonrechter oordeelde dat dit zwangerschapsdiscriminatie is, een verboden onderscheid. Alles afwegende vond de kantonrechter een billijke vergoeding van
€ 3.000 redelijk, aangevuld met een immateriële schadevergoeding van € 1.000.

Wat zijn je rechten als zwangere werkneemster of werkzoekende?

Belangrijk om te weten is dat je bij een sollicitatiegesprek niet verplicht bent te melden dat je zwanger bent of wilt worden. Ook niet als de potentiële werkgever daarnaar vraagt (wat overigens ook niet mag). Maar je hebt nog meer specifieke rechten:

  • Je werkgever kan je achteraf ook niet ontslaan als hij ontdekt dat je zwanger was tijdens je sollicitatie.
  • Een sollicitant afwijzen wegens zwangerschap is overigens altijd verboden, ook als het gaat om een tijdelijk dienstverband of een sollicitatie via bijvoorbeeld een uitzendbureau.
  • Ben je werknemer en word je zwanger, dan moet je werkgever ervoor zorgen dat niemand je tijdens je werk benadeelt vanwege je zwangerschap.
  • De werkgever moet er ook op toezien dat je niet op een andere manier wordt beoordeeld dan voordat je zwanger was.
  • Als je zwanger bent moet je ook net zoveel kansen krijgen op promotie of het volgen van opleidingen dan als dat je niet zwanger bent.
  • Verder is de werkgever verantwoordelijk voor een veilige werkplek tijdens je zwangerschap.

Maar hoe toon je aan dat je gediscrimineerd wordt?

Bovenstaande specifieke rechten zijn wettelijk geregeld en het is heel goed dat ze er zijn. Maar hoe toon je aan dat er sprake is van zwangerschapsdiscriminatie of dat je benadeeld wordt vanwege je zwangerschap? In beginsel hoeft een werkgever immers geen reden op te geven voor het niet verlengen van een arbeidsovereenkomst. Als echter vast komt te staan dat het maken van een verboden onderscheid tussen mannen en vrouwen daaraan ten grondslag ligt, kan dit worden beschouwd als ernstig verwijtbaar handelen.

Het uitgangspunt van de wet (Artikel 7:646 lid 12 Burgerlijk Wetboek) is dat werkneemsters slechts feiten hoeven te stellen op grond waarvan de kantonrechter, als deze feiten komen vast te staan, een vermoeden van discriminatie naar geslacht kan vaststellen. Om dit aan te tonen nemen werkneemsters dan ook wel eens gesprekken op met leidinggevenden of HR-medewerkers, die zij gebruiken om de discriminatie aan te tonen. Maar ook het niet verlengen van de arbeidsovereenkomst, nadat je eerder – voor de bekendmaking van je zwangerschap – een positieve beoordeling hebt gehad, kan dienen als bewijs van het maken van een verboden onderscheid.

Zelf ook ervaring met zwangerschapsdiscriminatie?

Maak jij op jouw werk mee dat je ongelijk behandeld wordt vanwege je zwangerschap? Meld het dan. Dit kan bij een lokale Anti Discriminatie Voorziening (ADV), het Juridisch Loket of het College voor de Rechten van de Mens.

Is je contract niet verlengd of ben je ontslagen en vermoed je dat dit te maken heeft met je zwangerschap? Bel of mail gerust voor een vrijblijvend gesprek.

 

KARIN VAALBURG

KARIN VAALBURG

Advocaat

Karin Vaalburg is advocaat en voormalig beroepsofficier bij de Landmacht. Zij adviseert en procedeert met name op het gebied van (militair)ambtenarenrecht, arbeidsrecht, omgevingsrecht en bestuurlijke handhaving. Daarbij adviseert zij zowel werkgevers als werknemers, MKB en (decentrale) overheden.